Phân Biệt Biến Tần 1 Pha và 3 Pha: Khi Nào Dùng Loại Nào?

MỤC LỤC BÀI VIẾT

1 Phân Biệt Biến Tần 1 Pha và 3 Pha: Khi Nào Dùng Loại Nào?

Phân Biệt Biến Tần 1 Pha và 3 Pha: Khi Nào Dùng Loại Nào?

biến tần 1 pha và 3 pha

Giải Mã Sự Thật Về “Biến Tần 1 Pha”

Rất nhiều khách hàng bị nhầm lẫn về thuật ngữ này. Dưới đây là bảng phân tích Lầm Tưởng vs Sự Thật để bạn hiểu đúng bản chất ngay từ đầu. ( biến tần 1 pha và 3 pha )

Khía Cạnh	Lầm Tưởng Phổ Biến (Của Người Mới)	Sự Thật Kỹ Thuật (Của Chuyên Gia)
Tên gọi	“Biến tần 1 pha” là để điều khiển motor 1 pha.	Là thiết bị lấy điện Vào 1 Pha 220V để tạo ra điện Ra 3 Pha 220V.
Công dụng	Dùng cho quạt bàn, máy bơm gia đình (có tụ).	Dùng để chạy Motor 3 Pha ở nơi chỉ có điện gia đình (sau khi bỏ tụ và đấu lại dây).
Cấu tạo	Giống biến tần 3 pha nhưng nhỏ hơn.	Sử dụng mạch chỉnh lưu cầu 4 Diode. Điện áp DC Bus ~310V (thấp hơn loại 3 pha chuẩn).
Giới hạn	Công suất nào cũng có.	Thường chỉ hiệu quả và bền bỉ ở công suất nhỏ (dưới 4kW/5HP).

Bảng Ma Trận Ra Quyết Định: Bạn Nên Mua Loại Nào?

Đừng đoán mò! Hãy đối chiếu hạ tầng điện và thiết bị của bạn vào bảng dưới đây để chọn đúng loại biến tần cần mua.

Nguồn Điện Hiện Có	Loại Động Cơ (Motor) Bạn Đang Có	GIẢI PHÁP TỐI ƯU (Loại Cần Mua)	Yêu Cầu Kỹ Thuật Bắt Buộc
1 Pha 220V (Dân dụng)	Motor thông dụng (Có thể mở hộp cực để đổi cầu đấu)	Biến tần vào 1 pha – Ra 3 pha 220V	Phải đấu lại motor sang TAM GIÁC (Δ)
1 Pha 220V (Dân dụng)	Motor đặc biệt (Bơm chìm, nén khí trục vít) KHÔNG THỂ đấu lại dây	Biến tần vào 1 pha – Ra 3 pha 380V (Loại Nhân Áp)	Giữ nguyên đấu SAO (Y)
3 Pha 220V (Hiếm gặp)	Motor Nhật bãi/Mỹ (zin 3 pha 200V)	Biến tần vào 3 pha 220V	Đấu TAM GIÁC (Δ)
3 Pha 380V (Công nghiệp)	Motor công nghiệp chuẩn IEC	Biến tần 3 pha 380V	Đấu SAO (Y) (với motor <4kW)

So Sánh Chi Tiết: Các Loại Biến Tần Phổ Biến

Để hiểu sâu hơn về sự khác biệt kỹ thuật, hãy xem bảng so sánh thông số dưới đây.

Đặc Điểm	Biến Tần Vào 1 Pha (Ra 220V)	Biến Tần Vào 3 Pha (Ra 380V)	Biến Tần Nhân Áp (Vào 1 Pha Ra 380V)
Điện áp vào	1 pha 200V – 240V	3 pha 380V – 480V	1 pha 200V – 240V
Điện áp ra	3 pha 200V – 240V	3 pha 380V – 480V	3 pha 380V (Nhờ mạch Boost áp)
Dòng điện vào	Rất lớn (Gây sụt áp lưới)	Nhỏ nhất (Ổn định lưới)	Lớn (Cần dây nguồn to)
Ưu điểm	Giá rẻ nhất, dễ mua.	Hiệu suất cao, bền bỉ, chạy êm.	Chạy được máy zin 380V mà không có điện 3 pha.
Nhược điểm	Phải đấu lại dây motor.	Cần phải kéo điện 3 pha tốn kém.	Giá cao, linh kiện chịu tải nặng nên tuổi thọ thấp hơn.

Hướng Dẫn Đấu Nối An Toàn (Tránh Cháy Nổ)

Đây là mục quan trọng nhất. Sai một bước đấu nối sẽ khiến motor bốc khói. Hãy tuân thủ tuyệt đối bảng hướng dẫn sau.

Loại Biến Tần	Bước 1: Đấu Nguồn Vào (Input)(Tại chân R, S, T của biến tần)	Bước 2: Đấu Ra Motor (Output)(Tại chân U, V, W của biến tần)	Bước 3: Đấu Cầu Tại Motor(Tại hộp cực trên thân motor)
Biến Tần Vào 1 Pha 220V	– Đấu dây Lửa (L) và Nguội (N) vào 2 chân: R và T (hoặc L1, L2 tùy hãng). – Bỏ trống chân giữa (S).	– Kéo 3 dây từ U, V, W nối xuống 3 đầu dây của motor.	BẮT BUỘC: Đấu TAM GIÁC (Δ) (Xếp 3 thanh đồng song song) để motor nhận điện 220V.
Biến Tần Vào 3 Pha 380V	– Đấu 3 dây pha L1, L2, L3 vào đủ 3 chân: R, S, T.	– Kéo 3 dây từ U, V, W nối xuống 3 đầu dây của motor.	Đấu SAO (Y) (Chụm 3 thanh đồng lại) cho motor công suất nhỏ (<4kW). (Nếu motor lớn >5.5kW thường đấu Tam Giác 380V – xem nhãn motor).
Biến Tần Nhân Áp (Vào 1 Pha – Ra 380V)	– Đấu dây Lửa (L) và Nguội (N) vào 2 chân quy định (Thường là R và T). – Dây nguồn phải to gấp đôi bình thường.	– Kéo 3 dây từ U, V, W nối xuống 3 đầu dây của motor.	BẮT BUỘC: Đấu SAO (Y) (Chụm 3 thanh đồng lại) để motor nhận điện 380V.

Giải thích chi tiết các chân đấu:

Chân R – S – T (Input):

Là nơi cấp nguồn điện lưới vào.
Với biến tần 1 pha: Bạn chỉ dùng 2 trong 3 chân (thường tài liệu hãng sẽ chỉ định là chân R và T, hoặc L1 và L2).
Lưu ý: Tuyệt đối không đấu nhầm nguồn điện vào các chân U-V-W, biến tần sẽ nổ ngay lập tức.

Chân U – V – W (Output):

Là nơi xuất điện áp ra để cấp cho động cơ.
3 dây này nối tương ứng vào 3 đầu dây pha của motor (U1, V1, W1). Nếu motor quay ngược chiều, chỉ cần đổi vị trí 2 trong 3 dây bất kỳ (ví dụ đổi dây U và V cho nhau).

Hộp Cực Motor (Terminal Box):

Đây là nơi quyết định motor chạy điện áp nào (220V hay 380V).
Dù biến tần xuất ra đúng điện áp, nhưng nếu cầu đấu motor sai (ví dụ biến tần ra 220V mà motor vẫn đấu Sao 380V), motor sẽ bị thiếu áp, chạy yếu và nóng.

Mẹo cho kỹ thuật viên: Luôn nhìn nhãn (Nameplate) trên thân motor trước. Nếu nhãn ghi 220V/380V, nghĩa là đấu Tam giác chạy 220V (dùng biến tần 1 pha ra 3 pha 220V) và đấu Sao chạy 380V (dùng biến tần 3 pha 380V).

Thương Hiệu (Cập Nhật 2025)

Phân Khúc	Thương Hiệu Đại Diện	Đối Tượng Khuyên Dùng
Phổ Thông (Giá Rẻ)	INVT, Veichi, Inovance, Simphoenix (Trung Quốc),…	– Hộ kinh doanh cá thể. – Máy công cụ nhỏ, băng tải nhẹ. – Cần hồi vốn nhanh.
Tầm Trung (Tiêu Chuẩn)	LS (Hàn Quốc), Delta (Đài Loan),…	– Công ty sản xuất vừa và nhỏ. – Ứng dụng Bơm, Quạt, Thang hàng. – Cần độ bền ổn định.
Cao Cấp (G7)	Siemens, Mitsubishi, Yaskawa, ABB,…	– Nhà máy lớn, KCN. – Dây chuyền tự động hóa 24/7. – Yêu cầu độ chính xác cao.

Bảng Chẩn Đoán & Khắc Phục Sự Cố (Troubleshooting) ( Tham khảo )

Lưu lại bảng này để xử lý nhanh khi biến tần báo lỗi, giúp giảm thời gian dừng máy.

Mã Lỗi	Tên Lỗi	Nguyên Nhân Chính	Hành Động Khắc Phục
OC	Quá Dòng (Over Current)	– Kẹt tải, kẹt bi motor. – Thời gian tăng tốc quá ngắn.	1. Quay trục motor kiểm tra kẹt. 2. Tăng thời gian tăng tốc (ACC).
OV	Quá Áp (Over Voltage)	– Quán tính tải lớn trả điện về. – Điện lưới đầu vào tăng cao.	1. Tăng thời gian giảm tốc (DEC). 2. Lắp thêm Điện trở xả.
UV	Thấp Áp (Under Voltage)	– Dây nguồn quá nhỏ gây sụt áp. – Lỏng ốc vít cầu đấu.	1. Siết chặt các terminal. 2. Thay dây nguồn tiết diện lớn hơn.
OL	Quá Tải (Over Load)	– Motor bị ép tải quá sức. – Chọn biến tần non tải.	1. Đo dòng điện thực tế. 2. Giảm tải hoặc nâng công suất biến tần.

Kết Luận: Bài Toán Kinh Tế (ROI)

Cuối cùng, hãy chọn phương án có lợi nhất cho túi tiền của bạn dựa trên bảng phân tích lợi ích kinh tế sau.

Phương Án Đầu Tư	Chi Phí Ban Đầu (CAPEX)	Chi Phí Vận Hành (OPEX)	Đánh Giá Hiệu Quả
Mua Biến Tần 1 Pha ra 3 Pha 220V	Thấp Nhất	Trung bình	⭐⭐⭐⭐⭐ Tốt nhất cho xưởng nhỏ. Tiết kiệm tiền mua máy, tận dụng điện sinh hoạt.
Mua Biến Tần Nhân Áp (Ra 380V)	Cao	Cao (Tốn điện hơn do hiệu suất mạch Boost)	⭐⭐⭐ Giải pháp tình thế. Chỉ dùng khi không thể đấu lại dây motor.
Kéo Điện 3 Pha & Mua Biến Tần 3 Pha	Rất Cao (Chi phí hạ trạm)	Thấp Nhất (Tiết kiệm điện lâu dài)	⭐⭐⭐⭐ Tốt nhất cho nhà máy. Đầu tư một lần, lợi ích bền vững, máy móc bền hơn.

Xem thêm các bài viết khác: Tại đây

Công ty TNHH Dịch vụ Tự Động Lâm Gia Huy – (Lamas) là nhà cung cấp sản phẩm và dịch vụ trong lĩnh vực điều khiển – tự động hóa công nghiệp. Công ty chúng tôi đang phân phối và là đối tác dịch vụ của SUMO và VECHI tại thị trường Việt Nam.

Quý khách hàng cần hỗ trợ và tư vấn các dịch vụ, liên hệ trực tiếp qua:

Hotline: 0987 120 120

Địa chỉ: 14E/7 Đường ĐT743C, Bình Hòa, Thuận An, Bình Dương

Website: www.lamas.com.vn

Fanpage: Facebook